Wat is de perimenopauze en hoe lang duurt het?
Onregelmatige menstruaties, opvliegers of slecht slapen? Zo herken je de perimenopauze, en dit kun je verwachten.
Door Redactie · 3 november 2026
De perimenopauze is de periode vóór je laatste menstruatie, waarin je cyclus verandert en je hormonen een nieuw evenwicht zoeken. Ze begint meestal ergens tussen je 40e en 60e, loopt door tot een jaar na je laatste menstruatie en kan klachten geven als opvliegers, slecht slapen, vermoeidheid en pijnlijke borsten. Hoe lang het duurt, verschilt sterk per vrouw.
Herken je jezelf in onregelmatige menstruaties, nachtelijk zweten of een kort lontje, maar weet je niet goed wat er aan de hand is? Dan ben je zeker niet de enige. In dit artikel lees je wat de perimenopauze precies is, welke klachten erbij kunnen horen en wanneer het verstandig is om naar de huisarts te gaan. Meer achtergrond vind je in ons dossier over de overgang.
Lees ook: Je hormonen tijdens de overgang en Menstruatiepatroon verandert tijdens menopauze
Wat is de perimenopauze?
De overgang is de periode van enkele jaren rond je laatste menstruatie. Je lichaam gaat in die tijd van vruchtbaar naar niet-vruchtbaar. Binnen die overgang worden een paar begrippen gebruikt die makkelijk door elkaar lopen:
- Perimenopauze: de periode vóór de menopauze waarin je menstruatie verandert, tot één jaar na je laatste menstruatie.
- Menopauze: je allerlaatste menstruatie. Dat is dus eigenlijk maar één moment, dat je pas achteraf kunt vaststellen.
- Overgang of climacterium: de hele periode van enkele jaren vóór en na de menopauze.
Wat gebeurt er in je lichaam? Je eierstokken geven minder eicellen af, waardoor je minder oestrogeen en progesteron aanmaakt. Die hoeveelheid daalt niet netjes in een rechte lijn, maar schommelt. Juist die schommelingen in oestrogeen veroorzaken volgens gynaecologen de typische overgangsverschijnselen. Wil je meer weten over wat er hormonaal speelt, lees dan ook Je hormonen tijdens de overgang.
Op welke leeftijd begint de perimenopauze?
Er is geen vaste leeftijd waarop de perimenopauze begint. De overgang kan starten tussen je 40e en 60e jaar. De menopauze, je laatste menstruatie, valt gemiddeld rond je 51e.
Bij ongeveer 1 op de 100 vrouwen begint de overgang al vóór het 40e jaar. Heb je overgangsklachten en ben je jonger dan 40? Maak dan een afspraak bij je huisarts.
Vaak is een veranderende menstruatie het eerste signaal. De tijd tussen twee menstruaties wordt korter of juist langer, je bent korter of langer ongesteld, of je verliest meer of minder bloed. In Menstruatiepatroon verandert tijdens menopauze lees je daar meer over.
Kun je de perimenopauze laten testen?
Veel vrouwen hopen met een bloedtest zekerheid te krijgen. Volgens Thuisarts.nl heeft een bloedtest om de overgang vast te stellen echter geen zin: de hormoonwaarden schommelen zo sterk dat de uitslag niet betrouwbaar is. Je huisarts kijkt daarom vooral naar je leeftijd, je menstruatiepatroon en je klachten.
Hoe lang duurt de perimenopauze?
Dat verschilt per vrouw, en de bronnen geven daarom ook geen hard getal. Wel zijn er een paar richtpunten:
- De gemiddelde tijd tussen het onregelmatig worden van je menstruaties en de menopauze is ongeveer 4 jaar.
- De perimenopauze loopt door tot één jaar na je laatste menstruatie.
- Overgangsklachten kunnen 5 tot 10 jaar duren, soms zelfs langer.
- Meestal worden de klachten minder zo’n 5 jaar na je laatste menstruatie.
Sommige vrouwen merken vrijwel niets, anderen hebben jarenlang last. Dat is allebei normaal.
Welke perimenopauze klachten en symptomen zijn er?
De perimenopauze kan veel verschillende klachten geven. Niet iedereen krijgt ze allemaal, en de ernst verschilt sterk. Dit zijn de bekendste perimenopauze symptomen.
Een veranderende menstruatie
Je cyclus wordt onregelmatiger. Je kunt vaker of minder vaak ongesteld zijn, korter of langer bloeden en meer of minder bloed verliezen. Ook buikpijn, rugpijn of hoofdpijn rond je menstruatie kan veranderen, nieuw ontstaan of juist minder worden.
Opvliegers en nachtelijk zweten
Ongeveer 8 op de 10 vrouwen krijgen opvliegers. Een opvlieger komt plotseling en duurt meestal enkele minuten. Je krijgt het warm, je gezicht, hals en borst kleuren rood en je kunt flink zweten. Dat kan ook ’s nachts gebeuren. Herkenbaar? Lees dan ook Opvliegeren!
Slecht slapen en vermoeidheid
Vermoeidheid in de perimenopauze heeft vaak een duidelijke oorzaak: slecht slapen. Word je ’s nachts zwetend wakker, dan sta je de volgende ochtend minder uitgerust op. Daardoor kun je je moe, somber of verdrietig voelen, of sneller boos worden.
Er kan ook iets anders spelen. Heb je hevige menstruaties, dan kun je bloedarmoede krijgen. Ook dat kan je moe of duizelig maken. Twijfel je, laat het dan nakijken bij je huisarts.
Pijnlijke borsten in de perimenopauze
Ook pijnlijke of gevoelige borsten worden genoemd als mogelijke overgangsklacht. Oestrogeen en progesteron hebben invloed op je borsten, en in de perimenopauze schommelen deze hormonen sterk. Merk je een knobbeltje, een intrekking van de huid of tepel, of verandert één borst duidelijk? Ga dan altijd naar je huisarts, ook als je denkt dat het met de overgang te maken heeft.
Stemming, vergeetachtigheid en andere klachten
Sommige vrouwen hebben in deze periode last van stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, angst of somberheid. Ook vaker dingen vergeten, spier- of gewrichtspijn, gewichtstoename, haaruitval en vaker migraine of een blaasontsteking worden genoemd. Bij een deel van deze klachten is niet duidelijk of de overgang de oorzaak is: ouder worden en andere veranderingen in je leven kunnen ook meespelen. Heb je eerder een depressie gehad, dan is de kans op een nieuwe depressie in de overgang groter.
Vaginale klachten
Ongeveer 3 op de 10 vrouwen krijgen last van hun vagina. De huid wordt dunner, wat jeuk, droogheid of juist meer vocht en slijm kan geven. Het duurt ook langer voordat je vagina vochtig wordt bij opwinding, waardoor seks pijnlijk kan zijn.
Benieuwd welke signalen je nog meer kunt herkennen? In Signalen van de overgang lees je er meer over.
Kun je in de perimenopauze nog zwanger worden?
Ja. Ook als je maar af en toe ongesteld bent, kun je nog zwanger worden. Het advies is om een voorbehoedmiddel te blijven gebruiken tot één jaar na je laatste menstruatie. Vanaf je 52e kun je stoppen, omdat een zwangerschap daarna vrijwel niet meer voorkomt. Twijfel je over jouw situatie, bespreek het dan met je huisarts.
Wat kun je zelf doen?
De perimenopauze is een natuurlijke fase, maar dat betekent niet dat je klachten maar moet uitzitten. Thuisarts.nl geeft een aantal algemene tips:
- Beweeg elke dag een half uur.
- Eet ijzerrijk, bijvoorbeeld volkorenbrood, groene groenten, bonen, gedroogd fruit of vlees, zeker als je veel bloed verliest.
- Eet fruit met vitamine C, zoals sinaasappel of kiwi.
- Drink liever geen alcohol.
- Gebruik kruiden en pillen voor de overgang liever niet; artsen raden die af.
Ook op de lange termijn is leefstijl belangrijk. In de overgangsjaren worden je botten zwakker en wordt de kans op hart- en vaatziekten iets groter. Een gezonde leefstijl helpt dat risico te verlagen.
Wanneer ga je naar de huisarts?
Maak een afspraak bij je huisarts als:
- je heel heftig ongesteld bent (soms zit er een andere oorzaak achter, zoals een vleesboom);
- je overgangsklachten hebt en jonger bent dan 40;
- je bloed verliest uit je vagina terwijl je al meer dan een jaar niet ongesteld bent geweest;
- je veel last hebt van opvliegers of andere klachten.
Er zijn verschillende behandelingen mogelijk, met en zonder hormonen. Welke bij jou past, bespreek je samen met je huisarts of gynaecoloog.
Veelgestelde vragen
De menopauze is je allerlaatste menstruatie. De perimenopauze is de periode daarvóór, waarin je cyclus verandert, tot één jaar na die laatste menstruatie.
De overgang kan beginnen tussen je 40e en 60e jaar. De menopauze valt gemiddeld rond je 51e. Bij ongeveer 1 op de 100 vrouwen begint de overgang vóór het 40e jaar.
Gemiddeld zit er ongeveer 4 jaar tussen het onregelmatig worden van je menstruatie en de menopauze. Overgangsklachten kunnen 5 tot 10 jaar of langer aanhouden, maar nemen meestal af zo’n 5 jaar na je laatste menstruatie.
Ja. Vermoeidheid komt vaak door slecht slapen, bijvoorbeeld door nachtelijk zweten. Ook bloedarmoede door hevige menstruaties kan je moe maken. Blijf je erg moe, ga dan naar je huisarts.
Pijnlijke borsten worden genoemd als mogelijke overgangsklacht. Voel je een knobbeltje of zie je een andere verandering aan je borst, ga dan altijd naar de huisarts.
Nee. Je hormoonwaarden schommelen in deze periode zo sterk dat een bloedtest geen betrouwbaar antwoord geeft. De huisarts kijkt naar je leeftijd, je menstruatie en je klachten.
Bronnen: Thuisarts.nl (NHG) – Ik ben in de overgang; De Gynaecoloog (NVOG) – Klachten van de overgang; De Gynaecoloog (NVOG) – De overgang; St. Antonius Ziekenhuis – Overgang
Door Saron Petronilia · 23 februari 2015
Door Eveline Bakker · 14 december 2015