Gezonder oud worden, maar hoe dan?
De belangrijkste levensverlengende factoren zijn: minder vlees en meer groenten eten.
Afgelopen week stond er in de krant dat het aanpassen van de eetgewoonten wereldwijd miljoenen levens kan redden.
Onderzoekers van de universiteit van Oxford kwamen tot deze conclusie.
Lees ook: Tromgeroffel: De nieuwe Schijf van Vijf en Nieuwe richtlijnen van de Gezondheidsraad
De belangrijkste levensverlengende factoren zijn: minder vlees en meer groenten eten.
Tegelijk kwam het Voedingscentrum met de nieuwe Schijf van Vijf. Ik betwijfel of we met deze Schijf gezond oud worden. Ik leg het je uit in dit blog.
Hoewel het Voedingscentrum aanraadt om rood vlees te minderen en de groenteconsumptie met 50 gram per dag te verhogen, blijven er nog tal van adviezen over die weinig bijdragen aan een goede gezondheid.
Als we naar de nieuwe Schijf van vijf kijken dan valt op dat deze weer gebaseerd is op de pijlers brood, melk en margarine. In dat opzicht is er dus niet veel gewijzigd ten opzichte van de vorige Schijf van Vijf.
Het Voedingscentrum heeft liever niet dat we superfoods eten of smoothies nuttigen, maar ze hebben er geen problemen mee om 5 keer per dag iets kleins en 3 keer per week iets groots buiten de Schijf van Vijf te adviseren.
Het komt er dus op neer, dat we per dag bijvoorbeeld 5 koekjes mogen nuttigen en 3 keer per week iets groters zoals pizza, patat of een zak chips.
Het Voedingscentrum zegt dat ze zich baseren op de Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad. De Gezondheidsraad heeft aangegeven dat de angst voor verzadigd vet ongegrond is en heeft de caloriebeperking van 10% uit verzadigd vet losgelaten.
Dit advies zien we niet terug in de nieuwe Schijf van Vijf. Ze blijven dus waarschuwen voor verzadigd vet en hanteren een bovengrens van 10%. Dat vind ik opmerkelijk. Het Voedingscentrum noemt volle zuivel slecht en halfvolle goed.
Dit wordt niet door de Gezondheidsraad onderschreven, dit is hun eigen interpretatie. Door het vermijden van de vetfractie loop je waardevolle vitaminen A, D, E en K mis. Dit is volgens het Voedingscentrum waarschijnlijk prima te ondervangen door wat extra margarine op je brood te smeren.
Het Voedingscentrum ontvangt sinds enkele jaren geen geld meer van de industrie, maar ontvangt wel geld van het ministerie van Economische Zaken. Dit ministerie behartigt onder andere de belangen voor de landbouwsector.
Wellicht dat daarom brood (graan) en melk (vee) zo prominent op de Schijf aanwezig zijn?
In de Gezondheidsraad zitten vele professoren van universiteiten die geld aannemen van het bedrijfsleven.
Ik vind het een slechte zaak dat er telkens ex-Unilevermedewerkers in de directie zitten bij het Voedingscentrum. Dit is voor mij een reden om te twijfelen aan de integriteit van het Voedingscentrum.
Het is niet mijn missie om het Voedingscentrum te pesten, want als hun adviezen ons echt gezonder zouden maken, dan zou je me niet horen. We kampen al jaren met een toename van obesitas en inmiddels is meer dan de helft van Nederland te dik.
Waarom staat brood dan nog steeds op nummer 1? Brood bevat zeer veel energie, maar relatief weinig micronutriënten.
Wat dan wel?
Het zou zo mooi zijn als het Voedingscentrum de enorme belangstelling voor gezonder leven zou omarmen in plaats van afkeuren. In plaats van mensen te dwingen om brood, melk en margarine te nemen, zou het veel fijner zijn als mensen die geen brood meer willen eten bij de hand worden genomen en er alternatieven worden aangereikt.
Jodium zit echt niet alleen in brood, maar ook in vis en zeewier. Plantaardige vetten zitten niet alleen in margarine, maar rijkelijk in noten. Calcium kunnen we ook uit groenten halen, niet alleen uit melk. Het lijkt me verstandig om uit te leggen welke groenten de meeste calcium bevatten.
Zo bevat 100 ml melk slechts 116 mg calcium, terwijl 100 gram boerenkool algauw 220 mg calcium bevat.
Maar liefst bijna het dubbele! Als mensen zeggen dat ze zich beter voelen door het eten van minder brood,
melk en margarine, dan lijkt het mij niet handig om deze groep voor gek te verklaren.
Het lijkt mij dan beter om mee te gaan met deze positieve stroom. Het laten staan van tarwe afdoen als een hype is te makkelijk. Een hype komt en gaat, maar deze gezondheidsgolf wordt met de jaren groter en krachtiger.
Zowel Unilever als het Voedingscentrum hebben mij uitgenodigd voor een gesprek. Ze hebben naar eigen zeggen niets te verbergen. Wat vind jij, zal ik erheen gaan? Heeft het zin of verdoe ik mijn tijd? Laat je mening hieronder achter.
Een gezonde groet,
Juglen Zwaan
aHealthylife.nl
1 reactie
<p>Beste Juglen,</p><p>Top dat je het onderzoek van Oxford aanhaalt. De eindconclusie van Oxford is bijna de exacte formulering als het hoofdadvies van de Gezondheidsraad: "Eet meer plantaardig en minder dierlijke producten". Die hoofdrichtlijn vind je terug in de vernieuwde Schijf van Vijf, bijvoorbeeld met ‘minder vlees’, ‘meer groente’ en ‘niet meer zuivel dan nodig’.</p><p>Ik dacht al: komt hij nog terug op de uitnodiging? Je bent van harte welkom. We kunnen ons dan buigen over de vragen die je hebt over de Schijf van Vijf. Ik merk zelf in het lezen van je blog(s), dat je een eigen interpretatie van de Schijf van Vijf erop nahoudt, die onrecht doet aan de inhoud. Daarom hieronder 9 punten om uit te leggen hoe wij het bedoelen:</p><p>1. ‘Dagelijkse keuze’ zijn niet alleen tussendoortjes</p><p>Maximaal 3-5 keer per dag een ‘dagelijkse keuze’ is een keuze, geen aanbeveling. Het is een optie. Door het vullen van je dagmenu met Schijf-van-Vijf-producten krijg je 100% van je voedingsstoffen binnen en 85% van je energie. Je kunt die 15% opvullen met maximaal 3-5 keer per dag een ‘dagelijkse keuze’ en maximaal 3 keer een ‘weekkeuze’ . Natuurlijk kunnen mensen die 15% ook opvullen met producten uit de Schijf van Vijf.</p><p>Zoals je letterlijk op onze site kunt lezen: “Een dagkeuze is iets kleins: Een klein koekje, een waterijsje, een stukje chocolade, honing voor in de yoghurt of een eetlepel tomatenketchup. Grote eters, zoals tieners in de groei, kunnen maximaal 5 porties erbij nemen. Minder grote eters gaan uit van maximaal 3 tot 4 porties.”</p><p>Een weekkeuze is wat groter: Een croissant, een stuk taart, een zakje chips, een glas frisdrank, een diepvriespizza of een bakje gezoete ontbijtgranen. Ook witte rijst, witte pasta, bewerkt vlees zoals shoarma, vette vleeswaren als spek en 48+ en 60+ kaas hoort bij de ‘wekelijkse keuze’. Deze keuzes passen er elke week bij, maar kies in totaal niet meer dan 3 porties per week. Hou het klein en eet niet te vaak hetzelfde.</p><p>2. Gezondheidsraad houdt vast aan verzadigd-vetnorm.</p><p>In het artikel wordt onterecht beweerd dat de Gezondheidsraad de verzadigd-vetnorm van 10 energieprocent (en%) heeft losgelaten. De Gezondheidsraad staat hier nog steeds achter. Ook de Europese Voedselautoriteit EFSA staat voor en10%. Dat houdt in dat het beter is om maximaal 10% van je dagelijkse energie-inname uit verzadigde vetten binnen te krijgen. Als de Gezondheidsraad redenen ziet om dit aan te passen, zullen wij dat overnemen.</p><p>3. Voedingscentrum-advies gaat uit van binnenkrijgen van alle benodigde voedingsstoffen.</p><p>Door het eten volgens de Schijf van Vijf krijg je genoeg van vitamines, mineralen en andere voedingsstoffen (vezels bijvoorbeeld) binnen. Je loopt dus geen vitamines mis. In de Richtlijnen Schijf van Vijf is uitgelegd hoe de berekeningen voor de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden tot stand zijn gekomen.</p><p>4. Halve waarheid over financiering</p><p>Het Voedingscentrum wordt 100% door de overheid gefinancierd. Een deel komt inderdaad van het ministerie van Economische Zaken. Die subsidie wordt gebruikt voor thema’s als voedselveiligheid, duurzaamheid en herkomst van producten. Het aanpassen van de Schijf van Vijf en de campagne daaromheen zijn gefinancierd door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.</p><p>5. De suggestie wekken dat er andere belangen meespelen</p><p>De Gezondheidsraad én het Voedingscentrum worden gefinancierd door de overheid. Hun enige belang is de volksgezondheid. De vage beschuldigingen en verdachtmakingen helpen daar niet bij. Het Voedingscentrum dient geen economisch belang, anders dan het informeren over en stimuleren tot een gezonder (veiliger en duurzamer) eetpatroon.</p><p>6. Niet het advies - maar het opvolgen van het advies - is het probleem</p><p>Je schrijft “als hun adviezen ons echt gezonder zouden maken, dan zou je me niet horen.” Jij vergeet hierbij voor het gemak dat het ook kan liggen aan het feit dat vele het advies van het Voedingscentrum maar deels opvolgen. Een typisch geval van verbanden leggen die er niet zijn. Volgens de richtlijnen van de Schijf van Vijf zou je 15% van je energie-inname uit niet-schijf-van-vijf-producten kunnen halen. Op dit moment haalt de gemiddelde Nederlander 70% van zijn energie uit niet-schijf-van-vijf-producten. Dat is het probleem. Onze focus is nu in stapjes naar een gezond eetpatroon.</p><p>7. Brood onnodig en alleen voor jodium</p><p>Je hoeft niet bang te zijn voor brood. Als je het niet wilt eten, is dat jouw keuze. Dat maakt het nog niet een verkeerd product. Brood is niet alleen een belangrijk voor de inname van jodium, het is ook een belangrijke bron van (graan)vezels en een plantaardig voedingsmiddel dat bijdraagt aan de inname van ijzer, eiwit en B-vitamines. Verder verminder je je risico op hart- en vaatzieken, diabetes type 2 en darmkanker al met 3 volkoren graanproducten per dag. Het zijn juist de graanvezels en niet de vezels uit groente en fruit die hiervoor effectief zijn, waardoor de focus op de volkoren graanproducten ligt. Prima om regelmatig te vervangen voor een ontbijtje met havermout, een volkorenpastasalade tijdens de lunch etc. etc.</p><p>8. Melk en halvarine past in een gezond eetpatroon</p><p>Als je liever volle melk drinkt, dan kan dat. Je maakt zelf die keuze. Dat geldt ook voor halvarine en roomboter. Ik raad je dan aan om eens het online eetdagboek de Eetmeter in te vullen. Dan zie je of je uiteindelijk voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt. We gaan de Eetmeter dit jaar aanpassen om ook de adviezen van de Gezondheidsraad erin mee te nemen.</p><p>9. We dwingen geen mensen</p><p>Zoals je afsluit “mensen te dwingen om brood, melk en margarine te nemen”. Dat is natuurlijk niet zo. Iedereen maakt zijn eigen keuze.</p><p>Vriendelijke groet,</p><p>Bram, webredactie Voedingscentrum</p>
Door

Door Redactie · 29 maart 2015
Door Zaaraa Weening · 15 augustus 2015